www.27grudnia.pl

Bóg, Honor, Ojczyzna

Patronat: Samorząd Województwa Wielkopolskiego

Mapa Wideo

Powstanie Wielkopolskie w 2 minuty

Film przygotowany dla wszystkich, którzy chcieliby rozpocząć swoją przygodę z poznawaniem historii naszego kraju i Wielkopolski.

ZDOBYCIE ŁAWICY

Międzynarodowe lotnisko na Ławicy w Poznaniu, obchodzące w 2003 roku 90. rocznicę istnienia, jest dziś najstarszym działającym portem lotniczym w Polsce. Poznań natomiast jest głównym miastem Wielkopolski, pełni rolę stolicy regionu i stanowi jego centralną część.

W czasie omawianych przez nas wydarzeń Poznań był znacznym ośrodkiem znajdującym się na wschodnich rubieżach Rzeszy Niemieckiej. Od momentu wchłonięcia w obręb państwa pruskiego w 1793 roku, przeprowadzano tutaj permanentną akcję germanizacyjną. Miasto starano się przekształcić w miejsce typowe dla berlińskich standardów, kolonizowano je i rozbudowywano. W 1913 roku na terenach podmiejskiej wsi Ławica wybudowano lotnisko mające za zadanie pełnić funkcję wojskowego połączenia powietrznego. W jego otwarciu osobiście uczestniczył cesarz Wilhelm II Hohenzollern.

To ważny punkt znaczącego ośrodka miejskiego i zarazem ostatni bastion oporu Niemców w wyzwolonym Poznaniu co wpłynęło na decyzję Dowództwa Głównego o wydania rozkazu zajęcia lotniska. W nocy z 5 na 6 stycznia 1919 roku w kierunku Ławicy wyruszył sformowany wcześniej oddział. Akcją dowodził ppor. Andrzej Kopa, a w skład grupy powstańczej wchodziły trzy kompanie Służby Straży i Bezpieczeństwa, pięćdziesięcioosobowy oddział kawalerii, oddział Polskiej Organizacji Wojskowej zaboru pruskiego i służba sanitarna. Powstańcy dysponowali dwiema armatami, których zadaniem było wsparcie ogniem ataku powstańczego.

Atak poprzedzono wyłączeniem prądu i połączeń telefonicznych. Po ostrzale artyleryjskim (trafienia w wieżę kontroli lotów i koszary) nastąpił krótki, przeprowadzony w ciemności atak piechoty powstańczej, okupiony stratą jednego poległego. Kilkanaście minut wystarczyło, by opanować lotnisko. Nie bez znaczenia była też pomoc Polaków służących w ławickich oddziałach.

Konsekwencją wojskowych decyzji dowództwa było także zdobycie całego sprzętu lotniczego i sprawnych samolotów znajdujących się na lotnisku. Od stycznia 1919 roku powstańcy dysponowali również siłami powietrznymi, dającymi możliwość wykonywania lotów bombowych na terytorium wroga. Przykładem może być akcja odwetowa lotników wielkopolskich, którzy 9 stycznia wykonali lot bombowy na lotnisko we Frankfurcie na Odrą, zrzucając 36 bomb.
Po włączeniu Armii Wielkopolskiej w struktury Wojska Polskiego siły powietrzne z regionu stanowiły ponad połowę stanu całości (953 samoloty) i niewątpliwie te przetransportowane przyczyniły się do ogólnego sukcesu na frontach podczas wojny polsko-bolszewickiej (1919-1921).

Przy okazji przypomnieć można jeszcze epizod powstańczy z innej części miasta, który koresponduje z wydarzeniami z Ławicy. Otóż w nieistniejącej dziś hali Zeppelina na Winiarach (obecnie al. Solidarności) odnaleziono ponad 200 samolotów oraz 3 balony obserwacyjne (części, kadłuby, elementy wyposażenia), a wśród nich Fokkery, Halbestadty i Albatrosy. Mówi się, że poznański łup był największą zdobyczą polskiego oręża na armiach zaborczych.
Przy starym terminalu lotniska Ławica (ul. Bukowska) zlokalizowano pomnik poświęcony wydarzeniom z 6 stycznia 1919 roku.
 

Polecamy

  • Samorząd Województwa Wielkopolskiego
  • Muzeum Narodowe w Poznaniu
  • Archiwum Państwowe w Poznaniu
Wielkopolanie o powstaniu

Krzysztof

1970

Dzięki Powstaniu Wielkopolskiemu tu w Poznaniu i Wielkopolsce mówimy i myślimy po polsku. Dzięki powstańczej Wielkopolsce Polska była silniejsza. Chwała Bohaterom!

Łukasz

1992

Mój prapradziadek był oficerem Armii Wielkopolskiej. Ja sam podtrzymywałem pamięć podczas rekonstrukcji historycznych m.in. powstania wielkopolskiego. Kto prześledzi losy tych ludzi zrozumie, dlaczego należy im się pamięć, szacunek i cześć.

Andrzej

1935

Nie urodziłem się w Poznaniu i nie mieszkam w Poznaniu, jednak czuję emocjonalnie związany z Wielkopolską i Poznaniem. Mój ojciec był powstańcem Wielkopolskim i brał czynny udział w zdobyciu Ławicy na czele baonu powstańczego. Był wówczas podporucznikiem, a zginął w 1940r. zamordowany w Katyniu jako jeden z 75 więzionych tam podpułkowników WP. Nie mogę pojąć, dlaczego tak mało mówi się o jedynym zwycięskim powstaniu, a stale gloryfikuje się to tragiczne, w którym nawiasem mówiąc zginęli w 1944r. moi dwaj starsi bracia Ryszard i Jerzy. Zapewne ojciec byłby z nich dumny! Ja jestem dumny z faktu, ze mój ojciec w jakimś stopniu przyczynił się do zwycięstwa Powstania Wielkopolskiego. Cześć i wdzięczna Pamięć dla wszystkich Powstańców Wielkopolskich!

Wyślij

Wyraź wdzięczność Powstańcom! Wyślij nam krótką wypowiedź na temat Powstania wraz ze swoim zdjęciem. Zamieścimy ją w tym miejscu.