Przechadzkę rozpoczynamy na skrzyżowaniu ul. Bukowskiej z Kraszewskiego i Szylinga. Wycieczka wiedzie trasą związaną z wydarzeniami z początku Powstania.

Przebieg: Bukowska - Zwierzyniecka - św. Marcin - Ratajczaka - 27 grudnia - Paderewskiego - Stary Rynek (Odwach)

Czas: pieszo: 2h, rower: 1h

Przechadzkę rozpoczynamy na skrzyżowaniu ul. Bukowskiej z Kraszewskiego i Szylinga. Wycieczka wiedzie trasą związaną z wydarzeniami z początku powstania. W tej właśnie okolicy rozpoczęły się wystąpienia ludności polskiej, tu rozdawano broń i nawoływano do wybuchu narodowowyzwoleńczego. To przyjemna wycieczka na weekendowe popołudnie - oprócz miejsc związanych z samym powstaniem, obfituje też w inne atrakcje i możliwości miłego spędzenia wolnego czasu.

Kliknij w poniższe punkty aby zobaczyć opis:

1. Ulica Bukowska
   Przechadzkę rozpoczynamy na skrzyżowaniu ulicy Bukowskiej z Kraszewskiego i Szylinga. Po prawej i lewej stronie (patrząc na zachód) ulicy Bukowskiej mijamy dawne koszary pruskie, w których obecnie funkcjonuje Sąd Rejonowy w Poznaniu (od ul. Bukowskiej) i Komenda Miejska Policji w Poznaniu (ul. Szylinga). To tutaj miały miejsce wydarzenia związane z próbą zdobycia koszar (ul. Szylinga) stacjonującego w mieście 6. pułku grenadierów. Pułk ten został ściągnięty z frontu zachodniego w składzie dwóch niepełnych batalionów. Mimo brawurowych ataków powstańców pod dowództwem Adama Białoszyńskiego, nie udało złamać niemieckiego oporu. Na mocy przeprowadzonych pertraktacji, w noc sylwetrową 1918 roku, 6. pułk grenadierów wymaszerował z koszar na na stację Poznań Ławica (dziś Poznań Wola), skąd odjechał do Niemiec.
2. Ulica Zwierzyniecka
   Ulicą Zwierzyniecką kierujemy się w kierunku Kaponiery. Tą samą ulicą przemieszczał się pochód niemieckich cywilów wraz z grupkami żołnierzy 6. pułku grenadierów, manifestujących przynależność Poznania do Niemiec. Po prawej stronie, na terenie dawnego ogrodu zoologicznego, lokalna ludność niemiecka organizowała wiece i przemówienia na rzecz utrzymania miasta. To stąd wymaszerowała kontrmanifestacja 27 grudnia 1918 roku.
3. Ulica Św. Marcin – Franciszka Ratajczaka – plac Wolności
   Dalej ulicą św. Marcin dochodzimy do budynku obecnego Instytutu Historii (nr 78), na ścianie którego odnajdujemy tablicę poświęconą żołnierzom 14. dywizji piechoty, poległym i pomordowanym w latach 1918-1945. Umieszczono ją na modernistycznym budynku autorstwa W. Czarneckiego, który w okresie PRL-u był siedzibą Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Tablica nawiązuje do pruskiego budynku Królewskiej Intendentury i Administracji Garnizonu, w której po odzyskaniu niepodległości mieścił się sztab 14. Wielkopolskiej Dywizji Piechoty i dowództwo Wielkopolskiej Brygady Kawalerii.
   Niedaleko przy ul. św. Marcin (nr 75) wmontowano tablicę, w której w czasie wybuchu powstania mieściła się siedziba Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej. Komisariat sprawował rolę kierownictwa politycznego Polaków w zaborze pruskim nad rozrzuconymi po Wielkopolsce lokalnymi radami ludowymi. Ciekawostką może być fakt, iż wyciśnięty w górnej części płyty orzeł nawiązuje do pieczęci organu poznańskiego władzy politycznej.
   Pod numerem 78 na ścianie kamienicy wisi tablica informująca o tym, że w Hotelu Royal mieściło się Dowództwo Główne w początkowym etapie powstania. Wybór miejsca nie był przypadkowy. Bliskość usytuowania siedziby Komisariatu ułatwiał kontakt i konsultację dalszego działania między dowództwem a członkami Rady Ludowej. Hotel należał do małżeństwa Leokadii i Jana Świtalskich. Dzięki ich patriotycznej postawie udało się przystosować pokoje na drugim i trzecim piętrze na potrzeby prac sztabu.
   Dochodząc do ulicy Ratajczaka kierujemy się w lewo. Idąc w dół, dochodzimy do skrzyżowania ulic Ratajczaka, 3 Maja i 27 Grudnia, plac Wolności. Poza ulicą 3 Maja, nazwy ulic nawiązują do interesujących nas wydarzeń. Na ścianie narożnikowego budynku (obecnie Cafe Da Vinci) zamontowano tablicę poświęconą powstańcowi Franciszkowi Ratajczakowi (zmarłemu 27 grudnia 1918 roku) – jak mówi tradycja, pierwszemu poległemu bojownikowi o wolność miasta i regionu.  
   Skręcamy w prawo, kierując się na plac Wolności, którego nazwa kojarzy się jednoznacznie z długo oczekiwanym odzyskaniem niepodległości i ukształtowaniem granicy zachodniej. Na płycie placu w zachodniej części – obok budynku Arkadii – odnajdujemy tekst informujący o złożeniu w tym miejscu przysięgi Armii Wielkopolskiej 26 stycznia 1919 roku.
4. Ulica Ignacego Jana Paderewskiego – Stary Rynek (Odwach)
   Idąc placem Wolności w kierunku ulicy Paderewskiego, spąglądamy na okno nad wejściem do Hotelu Bazar. To z niego wybitny wirtuoz i patriota Ignacy Jan Paderewski przemawiał do tłumu kilkudziesięciotysięcznej rzeszy zgromadzonych poznaniaków. Przyjazd przyszłego premiera odrodzonej Polski był stał się jedną z przyczyn wybuchu Powstania Wielkopolskiego.
   Po drugiej stronie na budynku Muzeum Narodowego w Poznaniu powieszono tablicę poświęconą dwóm dowódcom powstania: Stanisławowi Taczakowi (1874–1960) i Józefowi Dowbor-Muśnickiemu (1867-1937).
   Ulicą Paderewskiego kierujemy się na Stary Rynek. W połowie ulicy po lewej stronie mijamy kolumnowy pomnik 15. pułku ułanów poznańskich. Mimo iż monument nawiązuje do walk polsko-bolszewickich o granicę wschodnią, warto pamiętać, że pułk walczył również w Powstaniu Wielkopolskim, funkcjonując wówczas jeszcze pod inną nazwą, w ramach struktur Armii Wielkopolskiej.
   Wchodząc na płytę Starego Rynku, po lewej stronie widzimy klasycystyczny budynek dawnego odwachu, w którym mieści się Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918/1919 Odwach z ciekawie zaaranżowanym dwupoziomowym wnętrzem przechowującym bogate zbiory z czasów powstania, a także promujące zwycięski zryw Wielkopolski poprzez projekcje filmów przybliżających ten temat. Oprócz Odwachu warto odwiedzić również Wielkopolskie Muzeum Wojskowe oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu posiadające bogaty zbiór pamiątek powstańczych.

{powrót}