Chodzież - Powstanie Wielkopolskie

Pomnik powstańców wielkopolskich

06-08 stycznia 1919: Krwawa batalia o Chodzież

Chodzież odzyskała niepodległość tak szybko, jak szybko ją straciła. Już 6 stycznia 1919 roku miasto – w wyniku pertraktacji z Niemcami – zajęli powstańcy.
Pruscy żołnierze mimo zawartej umowy przypuścili jednak atak i 7 stycznia nad ranem powstańcy musieli wycofać się do Budzynia. W efekcie tych działań 8 stycznia w Chodzieży znajdowało się ok. 800 niemieckich żołnierzy, którzy przejęli we władanie między innymi dworzec kolejowy.

Mimo koncentrycznego szturmu Chodzieży z 3 stron, początkowo większość sił powstańczych została rozbita. Jedynie powstańcom z oddziału obornickiego, którzy uderzyli na tyły wojsk niemieckich stacjonujących na dworcu, udało się wedrzeć na stację kolejową i zmusić Niemców do ucieczki pociągiem do Piły. W czasie panicznej ucieczki Polacy ostrzelali z karabinów maszynowych pociąg, zadając wojskom nieprzyjacielskim duże straty. Dopiero koło południa – po zebraniu rozproszonych po porannym nieudanym szturmie oddziałów powstańczych – po ponownym ataku na miasto, Chodzież była wolna.

Batalia o Chodzież należała do krwawych – poległo w niej 24 powstańców i 72 żołnierzy niemieckich. Sukcesem powstańczym było zdobycie kilkudziesięciu karabinów, 2 miotaczy min i sporego zapasu amunicji.
Wydarzenia te upamiętnia Pomnik Powstańców Wielkopolskich, który postawiono na ul. Dworcowej.