Mieszków - Powstanie Wielkopolskie

Stanisław Taczak – Wielkopolanin z urodzenia

28 grudnia 1918: Objęcie dowództwa nad powstaniem

Generał brygady Stanisław Taczak był pierwszym głównodowodzącym Powstania Wielkopolskiego. Urodził się w Mieszkowie pod Jarocinem w 1874 r. Jak zauważa Marek Rezler, „decyzje majora Taczaka i sformowanego przezeń sztabu położyły podwaliny pod organizacyjne, techniczne oraz operacyjne założenia sił zbrojnych w Byłym Zaborze Pruskim”, co jest tym ciekawsze, że „(...) nie był oficerem zawodowym. Z wykształcenia chemik, uzdolniony badacz związków węgla, nie przewidywał dla siebie kariery w mundurze” [cyt. za: M. Rezler, Powstanie Wielkopolskie 1918-1919. Spojrzenie po 90 latach, Poznań 2008, s. 129, 150-151]. Wybuch powstania zastał go w Warszawie, gdzie otrzymał propozycję objęcia dowództwa. Szybki awans na majora i objęcie tymczasowego – jak od początku zastrzegał - dowództwa nad powstaniem w dniu 28 grudnia 1918 roku wyznaczyły jego dalsze losy.

Podsumowując dokonania Taczaka M. Rezler pisze: „S. Taczak nie miał za sobą akademii wojskowej, był jedynie praktykiem dowódcą średniego szczebla. Od tej strony pasował do oficerów, swych podkomendnych. Jednak w początkowej fazie powstania, gdy potrzebne były właśnie umiejętności liniowe w boju, Taczak doskonale rozumiał szeregowych żołnierzy, z jakich składały się pierwsze oddziały powstańcze. Od politycznej strony trudno było sobie wyobrazić lepszą osobę. Pochodził z Wielkopolski, ale nie był zaangażowany w wewnętrzne powiązania i koneksje (...) Skromny z natury, nie angażował się w spory i konflikty na tle osobistym i ambicjonalnym (...)” [op. cit. s. 151]

Pośrodku mieszkowskiego rynku, nieopodal kamienicy, w której się urodził, w 2009 roku stanął jego pomnik, na którym wypisano najważniejsze fakty z jego życia.